Langtímaáætlun um sölu eigna, lækkun skulda og fjárfestingu í innviðum


Þrír þingmenn Sjálfstæðisflokksins hafa lagt fram tillögu til þingsályktun um langtímaáætlun um sölu ríkiseigna, lækkun skulda og innviðafjárfestingu. Lagt er til að nefnd sérfræðinga kortleggi eignir ríkisins, leggi mat á verðmæti þeirra og meti um leið kosti og galla þess að selja eignarhluti ríkisins í fyrirtækjum að hluta eða öllu leyti. Um leið verði lögð fram áætlun um fjárfestingu í innviðum, sérstaklega í heilbrigðis-, mennta- og samgöngukerfi. Flutningsmenn eru Óli Björn Kárason, Brynjar Níelsson og Haraldur Benediktsson.

Tillagan hljóðar svo:

„Alþingi ályktar að fela fjármála- og efnahagsráðherra að skipa nefnd sem móti langtímaáætlun um sölu ríkiseigna, lækkun á skuldum ríkissjóðs og fjárfestingu í innviðum. Nefndin verði skipuð þremur sérfræðingum á sviði hagfræði, fjármála og lögfræði. Nefndin skili áfangaskýrslu eigi síðar en 31. maí 2017 og lokaskýrslu eigi síðar en 10. október 2017.

Í áfangaskýrslu verði úttekt á eignum ríkissjóðs og annarra ríkisaðila, þar á meðal jörðum og öðrum fasteignum og beinum og óbeinum eignarhlutum í fyrirtækjum, hvort sem er í formi hluta- eða stofnfjár eða með öðrum hætti. Sérstaklega verði tilgreind fyrirtæki sem eru beint eða óbeint í meirihlutaeigu ríkissjóðs eða annarra ríkisaðila.

Í lokaskýrslu verði:

a.      verðmat á eignum ríkissjóðs og annarra ríkisaðila,

b.      mat á kostum og göllum þess að selja, að hluta eða að öllu leyti, hluti í einstökum fyrirtækjum,

c.      tímasettar tillögur um sölu ríkiseigna með mati á áhrifum sölu á þróun skulda og vaxtagreiðslna ríkissjóðs,

d.      áætlun um þörf á fjárfestingum í samfélagslegum innviðum, sérstaklega í heilbrigðis-, mennta- og samgöngukerfum,

e.      mat á möguleikum ríkisins til að ráðast í fjárfestingar í innviðum án skuldsetningar, svo sem með skatttekjum, lækkun vaxtakostnaðar með niðurgreiðslu skulda og/eða tekjum af sölu eigna,

f.      mat á því hvort skynsamlegt sé að fjármagna innviðafjárfestingar, að hluta eða öllu leyti, með samstarfsfjármögnun opinberra aðila og einkaaðila, og

g.      úttekt á efnahagslegum áhrifum af lækkun skulda ríkissjóðs og sölu ríkiseigna.

Í vinnu sinni fái nefndin fullan aðgang að nauðsynlegum gögnum opinberra aðila.”

Í greinargerð er bent á að skuldsetning ríkissjóðs og gríðarlegar vaxtagreiðslur hafi lamandi áhrif á íslenskt efnahagslíf og hamli getu ríkisins til að veita þá þjónustu sem ætlast er til og lækka álögur á launafólk og fyrirtæki. Fjármagnskostnaður sé þriðji stærsti útgjaldaliður ríkissjóðs:

„Fjármagnskostnaður ríkissjóðs á árunum 2009–2015 nam samtals tæpum 526 milljörðum kr. á verðlagi hvers árs. Kostnaðurinn jafngildir því að hver fjögurra manna fjölskylda hafi þurft að bera um 6,3 milljónir kr. í formi hærri skatta og lakari þjónustu. Sé tekið mið af ríkisreikningi 2015 jafngilti fjármagnskostnaður ríkissjóðs tæplega 60% af greiddum tekjuskatti einstaklinga. Þannig er hægt að halda því fram að sex krónur af hverjum tíu sem ríkið innheimti í tekjuskatt af einstaklingum hafi runnið til greiðslu vaxta.”

Flutninsmenn benda á að mikilvægt sé að fram fari hreinskiptin umræða um stöðu ríkissjóðs og hvernig hægt sé að lækka skuldir og draga þannig úr lamandi vaxtagreiðslum:

„Ein forsenda þess að umræðan verði málefnaleg og án upphrópana er að allar upplýsingar um eignir og skuldir ríkisins liggi fyrir. Slíkar upplýsingar eru jafnframt forsenda þess að hægt sé að bera saman þá kosti sem Íslendingar standa frammi fyrir á komandi árum.

Flutningsmenn telja því nauðsynlegt að skipuð verði nefnd sérfræðinga til að vinna að því að heildaryfirsýn fáist yfir eignir ríkisins og mat verði lagt á hugsanlega sölu þeirra, galla hennar og kosti, fjárfestingarþörf í innviðum og þróun skulda ríkisins. Heildarsýn er einnig nauðsynleg svo hægt sé að vinna að og ná markmiði ríkisstjórnar Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar sem sett eru fram í stefnuyfirlýsingu um „að hreinar skuldir ríkissjóðs verði engar innan tíu ára“. Þá á lokaskýrsla nefndarinnar að gefa skýra mynd af þeim innviðafjárfestingum sem nauðsynlegar eru á komandi árum, sem aftur er í samræmi við stefnu sitjandi ríkisstjórnar.”

Share