Birtir yfir Hafnarfirði – þoka yfir Reykjavík

Ólíkt hafast þeir að, Gaflararnir í Hafnarfirði og meirihluti borgarstjórnar Reykjavíkur.

Á komandi ári verður útsvar í Hafnarfirði lækkað. Álagningarprósenta fasteignaskatts og holræsa- og vatnsgjalds á íbúðarhúsnæði lækkar einnig og dvalargjöld á leikskólum verða óbreytt á nýju ári, sem þýðir raunlækkun. Meirihluti Sjálfstæðisflokks og Bjartrar framtíðar, sem hefur unnið að fjárhagslegri endurreisn Hafnarfjarðar, ætlar að draga úr álögum á íbúana og lofa þeim að njóta þess árangurs sem náðst hefur. En um leið verða útgjöld til grunnþjónustu sveitarfélagsins (leik- og grunnskólar, fjölskylduþjónusta, menningarmál og umhverfisþjónusta) aukin umfram almennar verðlagshækkanir, samtals að fjárhæð um 390 milljónir króna.

„Í fyrsta skipti í a.m.k. 18 ár erum við ekki með útsvarið í hámarki,“ segir Haraldur L. Haraldsson bæjarstjóri í frétt sem birtist á vef Hafnarfjarðarbæjar:

„Við munum halda innviðafjárfestingum áfram á nýju ári. Þrjár nýjar félagslegar íbúðir eru nú í kaupferli og gert ráð fyrir 200 milljónum til viðbótar í félagslegar íbúðir á næsta ári. Aukin áhersla verður lögð á fagmenntun og nýsköpun í þjónustu bæjarins, fjölmenningu, bættan námsárangur og snemmtæka íhlutun svo fátt eitt sé nefnt. Viðhaldi hefur verið ábótavant hin síðustu ár og munum við í ár m.a. auka við viðhaldsfé til fasteigna, gatna og göngustíga bæjarins, efla snjómokstur og hálkuvarnir, sópun, slátt og beðahreinsun.“

Rósa Guðbjartsdóttir, oddviti Sjálfstæðismanna og formaður bæjarráðs Hafnarfjarðar, skrifaði grein hér í Morgunblaðið 15. september síðastliðinn þar sem hún benti á að búið væri að snúa rekstri bæjarins til betri vegar. Á fyrstu sex mánuðum ársins var afkoman 900 milljónum betri en á sama tíma fyrir ári. Hagræðing og aðhald skilaði sér. „Ein mesta hagræðingin náðist í útboðum vegna kaupa á þjónustu fyrir sveitarfélagið,“ skrifaði Rósa en alls nemur sparnaðurinn um 150 milljónum króna á ári eða 600 milljónum á heilu kjörtímabili.

Fjármunir skattgreiðenda

Það er sem sagt hægt að ná árangri í rekstri sveitarfélaga, jafnvel þeirra sem hafa glímt við áralanga erfiðleika. Árangurinn bitnar ekki á þjónustu við íbúana heldur þvert á móti. Rósa er í hópi þeirra stjórnmálamanna sem telja það eiga „að vera keppikefli kjörinna fulltrúa að fara vel með fjármuni skattgreiðenda“ og „nýta þá fyrst og fremst í þau verkefni sem hinu opinbera ber að sinna og gera það þá af metnaði“:

„Í Hafnarfirði munum við halda áfram á sömu braut, sýna ábyrgð og ráðdeild í rekstrinum til hagsbóta fyrir Hafnfirðinga og framtíð þeirra. Þá fer líka að verða grundvöllur til þess að lækka álögur og gjöld í bæjarfélaginu.“

Á komandi ári verður stigið mikilvægt skref í þessa átt. Það birtir því yfir Hafnarfirði.

Dýpra í vasa skattgreiðenda

Í Reykjavík þurfa íbúarnir að sætta sig við að enn eitt árið verður útsvarið í hæstu hæðum og seilst verður djúpt í vasa borgarbúa. Þrátt fyrir verulega hækkun á fasteignamati ætlar borgarstjórn ekki að koma til móts við íbúana með því að lækka álagningarprósentuna. Nei, hún verður óbreytt og þannig „krækir“ borgarsjóður sér í aukakrónur úr vösum borgarbúa. Á næsta ári verða skatttekjur borgarinnar af hverjum íbúa 90 þúsund krónum hærri en á síðasta ári, samkvæmt fjárhagsáætlun.

Hreinar skuldir A-hluta borgarsjóðs hafa hækkað verulega á síðustu árum og munu hækka enn frekar á næsta ári. Ári áður en Dagur B. Eggertsson og Jón Gnarr tóku við völdum í Reykjavík var eiginfjárhlutfallið 63%. Í lok síðasta árs var það komið niður í 43% en er vonast til að það lagist lítillega á þessu ári. Í árslok 2009 námu skuldir A-hluta 33,8 milljörðum króna en við lok síðasta árs voru skuldirnar komnar í 80,7 milljarða króna.

Í fimm ára áætlun meirihluta borgarstjórnar er reynt að draga upp bjartari mynd af afkomunni, sem þó er fyrst og fremst studd af tekjum af söluhagnaði og sölu byggingarréttar, sem nema á bilinu 3,7-4,4 milljörðum króna ár hvert. Að óbreyttu er fátt sem bendir til að A-hluti borgarsjóðs verði sjálfbær, og á næsta ári er reiknað með 2,9 milljörðum vegna sölu byggingarréttar og 1,3 milljörðum í hagnað af sölu eigna. Með þessu á borgarsjóður að vera réttum megin við núllið.

Ríkisaðstoð!

Fyrr á þessu ári var ástandið svo aumt að borgin treysti sér illa til að setja heilsu barna og unglinga í forgang og hefjast þegar handa við að skipta út eitruðu dekkjakurli á íþróttavöllum. Fréttamaður Ríkisútvarpsins spurði þeirrar eðlilegu spurningar hvort ekki væri hægt að forgangsraða þannig að þessu væri flýtt til að róa áhyggjufulla foreldra. Borgarstjóri svaraði:

„Jú, við erum í raun að gera það en þetta snýst um yfir 127 velli í 59 sveitarfélögum. Þannig að ef Alþingi og ríkið vill koma myndarlega að málinu myndi ég fagna því. Endurbótasjóður sem myndi flýta þessu um land allt væri örugglega eitthvað sem myndi mælast mjög vel fyrir hjá þeim sem hafa lýst áhyggjum af málinu.“

Borgarstjóri var sem sagt á því að höfuðborgin þyrfti sérstaka ríkisaðstoð! Nágrannasveitarfélögin gengu hins vegar hreint til verks og töldu sig ekki þurfa sérstaka aðstoð úr ríkissjóði.

Þrátt fyrir auknar tekjur kvartar borgarstjóri stöðugt undan skorti á tekjustofnum. Og meirihlutinn hefur sýnt af sér nokkra útsjónarsemi í þeim efnum, s.s. að leggja á sérstakar viðbótargreiðslur og gatnagerðargjöld á stækkun og nýbyggingar.

Kosningaloforð gleymt

Fyrir síðustu borgarstjórnarkosningar hét Dagur B. Eggertsson því að byggðar yrðu 3.000 leiguíbúðir í borginni. Búið er að grafa það loforð fyrir löngu. Borgarstjóri hefur fremur áhuga á að rífast við oddvita Sjálfstæðismanna um hvort félagslegum íbúðum hafi fjölgað í borginni eða ekki. Halldór Halldórsson hefur bent á að íbúðunum hafi aðeins fjölgað um tíu að meðaltali á ári frá því að Dagur B. komst í meirihluta. Stefnt var að tíu sinnum fleiri íbúðum.

Í dökkri skýrslu Rauða krossins um þá sem verst eru settir í borginni kemur fram að þeir eigi það sameiginlegt að eiga í alvarlegum húsnæðisvanda. Ófeiminn segir borgarstjóri að „fjölgun húsnæðiskosta“ sé eitt stærsta forgangsverkefnið og að borgaryfirvöld ætli að fjölga félagslegum leiguíbúðum hraðar en áður. Kannski að 3.000 leiguíbúðirnar finnist fyrir lok kjörtímabilsins en í þokunni sem liggur yfir Reykjavík verður það erfitt.

Share